Die plek waar ek die groot trom slaan oor boeke, skryf, lees, Afrikaans en reis

Posts tagged ‘Humor’

Humor

Hoe skryf ʼn mens humoristies sonder om die perke van goeie smaak en welvoeglikheid te oorskry? Wat is regtig snaaks? Dis moeilik om te definieer, want wat vir een persoon laat lê van die lag, is vir ʼn ander pure lawwigheid.

Goeie raad is om nie oorboord te gaan met enigiets nie. Daar is min leesstof so irriterend as ʼn skrywer wat so behep is met sy eie spitsvondigheid dat hy nie weet wanneer om op te hou om die humor in ʼn situasie te melk nie.

Is daar enige lewenssituasie wat nie deur ʼn skrywer opgehelder kan word met ʼn geïnspireerde ligte oomblik nie? Nie dat mens enigsins spot met siekte of die dood nie, maar my ervaring is dat die menslike gees selfs in die diepste, donkerste ellende die behoefte aan humor het. Miskien juis dan, want dit is tog al bewys dat om te lag liggaamlike en geestelike genesing bring. In die saal waar pasiënte chemoterapie kry is die atmosfeer dikwels opgeruimd en word die stoutste grappe vertel.

Wat my lagspiere prikkel is die skerpsinnige opmerkings wat mense dikwels kwytraak, eerder as grappe wat ek in elk geval nie kan onthou nie of waarvan ek altyd die “punch line” opmors. Ek skryf dit neer en het al daarvan in my romans gebruik. Soms verspreek andertaliges hulleself of druk hulself moeilik uit en die juweeltjies wat hulle kwytraak is ook bruikbaar. Ek veronderstel skrywers van Engelse romans hou ook aantekeningboeke byderhand om ons flaters in neer te pen. Een skrywer wat ek raakgelees het, praat van haar “swipe file.” Is dit verkeerd om mense af te luister,  veral wanneer hulle luidkeels hul doen en late op hulle selfone uitblaker?

Een aand tydens ʼn algemene vergadering van die eienaars van ons deeltitelkompleks, het die deeltitelbestuurder die volgende kwytgeraak:

  • Wat daar aangaan, sal net hy nugter weet.
  • Ons was noodgedwonge gewees om …
  • Die opsigter is nog siek, maar Japie staan sy pos viervoetig in.
  • Omdat die Forum hom goeddoen vanaand, wil ek dit aan julle voorlê.
  • Hulle het hom steeds sy Augustus salaris toeverdien.

(Ek het kopiereg daarop, want ek het dit met my persoonlike ore aangehoor.)  :) En nou gaan ek gou viervoetig in my pos staan.

Gieljam

Gieljam in die golwe

Ek weet nie of iemand anders al ooit van G. Sutherland gehoor het nie, maar ek is mal oor sy boeke. My gunsteling is Gieljam in die golwe : ʼn roman. Dit is reeds in 1949 uitgegee.

Hy het die wonderlikste sin vir humor (gehad?) Verskeie van sy kortverhale het ook in tydskrifte verskyn. Toe my seun as tiener net so gaande oor hom was en ek gehoor het dat hy in Pretoria bly, het ek speurder gespeel. Die tweede Sutherland in die telefoonboek het my sy nommer gegee.

Hy was toe reeds bejaard en verskriklik ingenome daarmee dat ek hom gebel het. Ek dink ek het sy week gemaak. Skrywers is maar weerlose dierasies wat ‘n opregte kompliment waardeer.

Ek besit, behalwe Gieljam, ook Lenteliefde. Jaar van publikasie onbekend, maar daar is ʼn advertensie vir Calvita Gesigspommade op die eerste bladsy: Stel u gelaatskleur u gerus? vra hulle nuuskierig. Agter in die boek is ʼn advertensie vir Voorpos se skoonheidswedstryd en een vir ʼn Maandblad met Persoonlikheid,  Transafrika.

Avonture tussen mure is in 1979 deur Daan Retief uitgegee en dis juis met die lees daarvan dat my seun hom ook ontdek het.

ʼn Internetsoektog oor Sutherland lewer niks op nie. Weet enigiemand iets van hom? Ek sal wat gee om nog van sy boeke te lees.

(‘n Ander weergawe van hierdie skrywe het voorheen in Boekemakranka verskyn.)

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.