Die plek waar ek die groot trom slaan oor boeke, skryf, lees, Afrikaans en reis

Posts tagged ‘leesgenot’

Gieljam

Gieljam in die golwe

Ek weet nie of iemand anders al ooit van G. Sutherland gehoor het nie, maar ek is mal oor sy boeke. My gunsteling is Gieljam in die golwe : ʼn roman. Dit is reeds in 1949 uitgegee.

Hy het die wonderlikste sin vir humor (gehad?) Verskeie van sy kortverhale het ook in tydskrifte verskyn. Toe my seun as tiener net so gaande oor hom was en ek gehoor het dat hy in Pretoria bly, het ek speurder gespeel. Die tweede Sutherland in die telefoonboek het my sy nommer gegee.

Hy was toe reeds bejaard en verskriklik ingenome daarmee dat ek hom gebel het. Ek dink ek het sy week gemaak. Skrywers is maar weerlose dierasies wat ‘n opregte kompliment waardeer.

Ek besit, behalwe Gieljam, ook Lenteliefde. Jaar van publikasie onbekend, maar daar is ʼn advertensie vir Calvita Gesigspommade op die eerste bladsy: Stel u gelaatskleur u gerus? vra hulle nuuskierig. Agter in die boek is ʼn advertensie vir Voorpos se skoonheidswedstryd en een vir ʼn Maandblad met Persoonlikheid,  Transafrika.

Avonture tussen mure is in 1979 deur Daan Retief uitgegee en dis juis met die lees daarvan dat my seun hom ook ontdek het.

ʼn Internetsoektog oor Sutherland lewer niks op nie. Weet enigiemand iets van hom? Ek sal wat gee om nog van sy boeke te lees.

(‘n Ander weergawe van hierdie skrywe het voorheen in Boekemakranka verskyn.)

Of amper enigiets

Die leuse wat ek seker die meeste gebruik is: As jy kan lees, kan jy enigiets doen. My kinders is al moeg daarvoor; hulle dreig om dit my grafskrif te maak. Hierdie lees- en skryflus kom seker van die een of ander oer-ouma of –oupa se gene, want my ouers het nie juis gelees nie en daar was min boeke in ons huis. Ek het geen herinnering waar hulle vir ons stories lees nie.

Die ooievaar het my kom neerlê in ‘n spoorweghuis in Northdene, ‘n voorstad van Durban. Toe ek jare later saam met my bejaarde pa daar rondloop en die huis soek, was daar net welige plantegroei en hier en daar ʼn stukkie fondasie. Wat my ouers nagelaat het om ooit te noem, was dat my geboortehuis ‘n halwe klipgooi van ‘n rioolplaas af was. Miskien het hulle gedink dis onnodige inligting om op jou lewenspad saam te neem en waarskynlik was hulle reg.

Spoorwegwerkers trek gedurig en so tjoef-tjaf die stoomtreine toe met ons stasiemeesterpa se groot gesin – vyf kinders – van die een plek na die ander. Klein dorpies in Natal, nog kleiner haltes in die Vrystaat – tot ons aan die einde van my skooljare in die Oos-Kaap beland. Ek word so tussendeur die gesin se amptelike storieverteller wat blitsig ʼn storie moes fabriseer oor enige onderwerp wat my boeties en sussie kon uitdink.

Hoe wens ek nie dat ek as klein kind kon lees soos hierdie kinders nie. Die standbeeld is in Madrid. Eers in die hoërskool het ek by ʼn skool beland wat ʼn biblioteek gehad het.

 

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.